۱۲سپتامبر ۲۰۲۵ - پژوهشگران در یک مرور سیستماتیک جدید، شواهد قوی پیش ‌بالینی مبنی بر نقش موثر داروی تری پاراتاید((TP[1] در بازسازی استخوان از طریق تحریک تشکیل استخوان، تمایز سلول ‌های استخوان ‌ساز (استئوبلاست ‌ها)، رگ ‌زایی و یکپارچگی پیوند یافتند، این اثرات به‌ ویژه زمانی که این دارو در ترکیب با مواد زیستی مختلف استفاده شود، چشمگیرند. دوزهای سیستمیک و موضعی متوسط مؤثرترین نتایج را داشتند و در مدل ‌های فکی، جمجمه‌ ای و حفره‌ های حاصل از کشیدن دندان نسبت به افزایش حجم سینوس، مزایای بیشتری نشان دادند.

در این مرور سیستماتیک که در نشریه Current Issues in Molecular Biology منتشر شده است، دکتر جسیکا دیتلفس کانتو و همکارانش از دپارتمان جراحی دهان دانشگاه فدرال فلومیننس اثربخشی تری پاراتاید را در بازسازی هدایت ‌شده استخوان (GBR) بررسی کردند. پژوهشگران ۲۴مطالعه ی پیش ‌بالینی را که شامل مدل‌ های مختلف کرانیوفاشیال مانند فک پایین، جمجمه، افزایش حجم سینوس، حفره ‌های حاصل از کشیدن دندان، استئوژنز با کشش و نقص‌ های سگمنتال بودند، تحلیل کردند.

یافته‌ های کلیدی این مطالعه شامل موارد زیر است:

· تری پاراتاید به ‌طور مداوم باعث افزایش استئوژنز، یکپارچگی پیوند، رگ ‌زایی و مینرالیزاسیون(معدنی ‌سازی) در مدل ‌های پیش ‌بالینی مختلف شد.

· اثرات تری پاراتاید زمانی که با مواد زیستی مانند پلی ‌اتیلن گلایکول (PEG)، هیدروکسی‌آپاتیت/فسفات کلسیم سه ‌گانه (HA/TCP)، فسفات کلسیم دو‌فازی (BCP)، کلاژن فسفات کلسیم هشت‌ گانه (OCP/Col)، مشتقات ماتریکس مینای دندان، پیوند های اتولوگ، آلوگرافت ‌ها، زنوگرافت ‌ها(Bio-Oss)، رانلات استرانسیوم و شیشه زیست‌ فعال ترکیب شد، تقویت گردید.

· دوزهای سیستمیک متوسط حدود ۲میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در روز و دوزهای موضعی بین ۲۰تا ۴۰میکروگرم بهترین نتایج را داشتند، در حالی که دوزهای بالاتر به‌ طور مداوم مزایای بیشتری ارائه نکردند.

· تفاوت‌های آناتومیکی بر اثربخشی درمان تأثیرگذار بودند، به‌ طوری که پاسخ ‌های قوی ‌تری در مدل‌ های فکی و جمجمه ‌ای نسبت به موارد لیفت سینوس(sinus augmentation) مشاهده شد.

نویسندگان خاطرنشان کردند که با وجود این یافته‌ های امیدوارکننده، مرور انجام‌ شده محدودیت‌ های روش ‌شناختی مهمی را برجسته کرد. بیشتر مطالعات دارای خطر سوگیری متوسط تا بالا بودند، به ‌ویژه در زمینه‌ هایی مانند تصادفی ‌سازی، پنهان ‌سازی تخصیص و عدم افشای نوع درمان. عدم رعایت استانداردهای گزارش ‌دهی پیش ‌بالینی مانند دستورالعمل ‌های ARRIVE یا PREPARE، قابلیت تکرارپذیری و مقایسه ‌پذیری را محدود کرد. تفاوت در مدل ‌های حیوانی، رژیم‌ های تجویز، اندازه نقص‌ های استخوانی و دوره‌ های پیگیری نیز مانع از توسعه پروتکل‌ های استاندارد شد.

نویسندگان تأکید کردند: «اگرچه داده‌ های پیش ‌بالینی به‌ طور قوی از اثرات استخوان ‌سازی تری پاراتاید حمایت می ‌کنند، ترجمه این نتایج به کاربرد بالینی نیازمند کارآزمایی ‌های انسانی با طراحی دقیق است.» آن‌ ها بر اهمیت مطالعات افزایش دوز، بررسی درمان ‌های ترکیبی و ارزیابی در شرایط بالینی مرتبط مانند از دست رفتن استخوان ناشی از ضربه، بازسازی پس از برداشت تومور، شرایط پوکی استخوان و بازسازی استخوان اطراف ایمپلنت تأکید کردند.

در پایان، محققان نتیجه‌ گیری کردند که «تری پاراتاید به‌ عنوان درمان کمکی در بازسازی هدایت ‌شده استخوان در جراحی ‌های دهان و فک و صورت، پتانسیل قابل ‌توجهی دارد. با این حال، تحقق این پتانسیل در کار بالینی مستلزم انجام کارآزمایی ‌های بالینی تصادفی ‌سازی ‌شده، ساختارمند و با کیفیت بالا است تا بتوان راهبردهای دوزدهی ایده ‌آل، روش‌ های تحویل مؤثر و پروفایل ‌های ایمنی بلندمدت این دارو را به‌ طور دقیق تعیین کرد».

نویسندگان تأکید کردند که «چنین مطالعاتی برای ارزیابی دقیق اثربخشی و ایمنی تری پاراتاید در بازسازی استخوان‌ های دهان و فک کاملاً ضروری هستند».

منبع:

https://medicaldialogues.in/dentistry/news/teriparatide-shows-strong-osteoanabolic-effects-in-preclinical-guided-bone-regeneration-models-review-154224